Yayın tarihi: 18 Ekim 2026 · Güncelleme tarihi: 18 Ekim 2026

Performans reytingi, bir oyuncunun belirli bir turnuvada rakiplerinin gücüne karşı ne düzeyde oynadığını gösteren tahmini ratingdir. Performans reytingi hesaplama için rakiplerin ilgili FIDE ratinglerinin ortalaması bulunur, toplam skorun oyun sayısına oranı FIDE’nin dönüşüm tablosundaki farkla (D) eşleştirilir ve ikisi toplanır. Bu nedenle TPR nedir sorusunun kısa cevabı şudur: TPR, o turnuvada gösterilen satranç performans puanıdır; resmi listede yayınlanan ELO’nun yerine geçmez.

Bir turnuvayı 1.900 seviyesinde oynayıp mevcut ELO’nuz 1.750’de kalabilir. Tersine, rakiplerinizin ortalaması düşükse yüksek skor almanıza rağmen performans reytinginiz beklediğinizden düşük çıkabilir. Aşağıdaki altı maçlık örnek, bu hesabın nasıl yapıldığını gösterir.

Performans reytingi (TPR) neyi ölçer?

TPR tek bir etkinliğin veya seçilmiş bir maç grubunun fotoğrafıdır. Rakiplerin ratingi, galibiyet, beraberlik ve mağlubiyet sayınız ile toplam oyun sayısı birlikte değerlendirilir. 1.900 TPR, “oyuncu artık kesin olarak 1.900 ELO’dur” anlamına gelmez; yalnızca o örneklemde 1.900 civarı rakiplere denk bir sonuç alındığını söyler. Turnuva sayısı, rakiplerin dağılımı ve renk dengesi değiştikçe TPR de değişebilir.

Hesaplamada aynı zaman kontrolünü kullanmak gerekir. Standart, rapid ve blitz listeleri FIDE’de ayrı tutulduğu için klasik bir turnuvadaki rakibin standard ratingi ile rapid performansı karıştırılmamalıdır. Sonuçları FIDE rating sorgulama sayfasında kontrol edebilir, farklı senaryoları rating hesaplama aracında deneyebilirsiniz. Terimin kısa tanımı için performans reytingi sözlüğüne, katsayı açıklaması için K-faktörü bölümüne bakın.

TPR ile resmi ELO arasındaki fark

Bu yüzden TPR ile ELO’yu eş anlamlı kullanmak hatalıdır. Mevcut ratingi 1.770 olan bir oyuncunun 1.911 TPR yapması, resmi ELO’sunun tek seferde 1.911’e taşınacağı anlamına gelmez. Resmi değişim; rakip ratingleri, sonuçlar, oyuncunun K-faktörü, önceki ratingi ve FIDE’nin raporlama kurallarıyla hesaplanır. K-faktörü rating değişiminin hızını belirleyen katsayıdır; ELO puanı hesaplama rehberinde temel formülü görebilirsiniz.

Performans reytingi hesaplama formülü

FIDE’nin pratik yaklaşımı iki adımdan oluşur:

1. Rakip ortalaması (Ra): Hesaba giren rakiplerin ratingleri toplanır ve rakip sayısına bölünür.
2. Skor farkı (D): Gerçek skorun oyun sayısına oranı (p), FIDE dönüşüm tablosunda bir D değerine çevrilir. TPR, Rp = Ra + D olarak bulunur.

Karışık skorlar için matematiksel yaklaşık ifade D ≈ 400 × log₁₀(p / (1 − p)) şeklindedir. FIDE, resmi uygulamada p değerini kendi D tablosuyla yuvarlar. Yüzde 0 veya yüzde 100 gibi uç sonuçlarda doğrudan logaritma kullanılamayacağı için FIDE’nin özel tablo ve ilk rating hükümleri takip edilmelidir.

Altı maçlık gerçekçi örnek

Aşağıdaki oyuncunun aynı rating kategorisinde altı rakiple oynadığını varsayalım. Ratingler, turnuva raporunun ilgili liste tarihindeki değerleridir.

Adım 1: Toplam skor ve yüzde

1 + 0,5 + 1 + 0 + 1 + 1 = 4,5 puan. Altı oyunda p = 4,5 / 6 = 0,75 (%75).

Adım 2: Rakip rating ortalaması

1700 + 1750 + 1600 + 1850 + 1725 + 1680 = 10.305. Altıya bölünce Ra = 1.717,5; yuvarlanmış ortalama 1.718’dir.

Adım 3: Skor yüzdesini D’ye çevirme

FIDE D tablosunda p = 0,75 için fark yaklaşık +193 puandır. Logaritmik formül yaklaşık +191 verir; resmi tabloyla çalışırken tablodaki değer esas alınır.

Adım 4: TPR

Rp = 1.717,5 + 193 = 1.910,5. En yakın tam sayıya yuvarlayınca bu altı maçın performans reytingi yaklaşık 1.911 olur. Bu sayı turnuvanın, bu rakip havuzuna karşı gösterilen gücünü özetler.

Sonuçları doğru yorumlama

Örnekteki dört galibiyet, bir beraberlik ve bir mağlubiyet %75 skora ulaşıyor. Galibiyetlerin çoğu 1.600–1.725 bandında, mağlubiyet ise 1.850 ratingli rakibe karşı. Bu dağılım, aynı toplam puanı farklı rakip kombinasyonlarına karşı alan iki oyuncunun neden farklı TPR’lere sahip olabileceğini anlatır. Rakiplerin ratingi yükseldikçe aynı skor yüzdesi daha yüksek performans puanı üretir.

TPR tek başına unvan normu, milli takım seçimi veya resmi rating artışı garantisi değildir. Normlarda oyun sayısı, rakip unvanları ve federasyonları, zaman kontrolü, tur koşulları ve başka FIDE kriterleri birlikte aranır. Turnuva raporunda bir oyunun ratinge dahil işaretlenmesi de önemlidir; rapid veya blitz sonuçları standard TPR’ye otomatik eklenmez.

Hesaplamada sık yapılan hatalar

• Online ratingi kullanmak: Chess.com veya Lichess ratingi FIDE ratingi değildir.
• Farklı listeleri karıştırmak: Standart, rapid ve blitz ratinglerini tek ortalamada birleştirmeyin.
• Yalnızca galibiyet saymak: Beraberlik yarım puandır; skor yüzdesi tüm oyunlardan hesaplanır.
• Unrated rakibi doğrudan ortalamaya katmak: Ratingi yayımlanmamış rakipler için ilgili FIDE hükmü kontrol edilmelidir.
• TPR’yi yeni ELO sanmak: Resmi puan K-faktörü ve beklenen skor formülüyle ayrıca güncellenir.

FIDE ve TSF kaynakları

Kurallar ve eşikler zaman içinde değişebildiği için yayın öncesi resmi metni kontrol edin:

• FIDE Handbook – FIDE Rating Regulations (rating hesaplama, D tablosu ve raporlama).
• FIDE Ratings (oyuncu profili ve resmi listeler).
• Türkiye Satranç Federasyonu (TSF) (ulusal duyurular, turnuva ve lisans bilgileri).

Bir turnuvanın sonuçları FIDE’ye gönderilmeden önce organizatörün rating kategorisini ve raporlama tarihini ilanından kontrol edin. Bu bilgiler, hangi rakip ratinginin kullanılacağını belirler.

Sık sorulan sorular

TPR açılımı nedir?

TPR, İngilizce Tournament Performance Rating ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede performans reytingi veya turnuva performans puanı denir.

Performans reytingi resmi ELO yerine geçer mi?

Hayır. TPR bir turnuva ölçümüdür; FIDE profilinizdeki resmi ELO’nun yerini almaz. Resmi puan, uygun oyunların FIDE’ye raporlanması ve rating döneminde hesaplanmasıyla güncellenir.

Kaç maçla TPR hesaplanır?

Sabit bir minimum maç sayısı yoktur; anlamlı bir örnek için genellikle 5–7 maçlık turnuva sonuçları kullanılır. Maç sayısı arttıkça tek oyunun etkisi azalır. İlk rating veya norm için gereken sayı ise ayrı FIDE koşullarına bağlıdır.

Beraberlik performans puanını nasıl etkiler?

Beraberlik yarım puan olarak skora eklenir. Güçlü rakibe karşı beraberlik beklenen skorun üzerinde olabilir ve TPR’yi yükseltebilir; düşük ratingli rakibe karşı beraberlik aynı etkiyi yapmayabilir.

Rakibin FIDE ratingi yoksa ne yapmalıyım?

Oyuncuyu rastgele bir ratingle doldurmayın. İlk rating ve unrated rakip hükümleri FIDE Rating Regulations içinde ayrı ele alınır; başhakem veya rating officer’ın raporladığı değerleri kullanın.

TPR neden resmi ELO’dan yüksek çıktı?

Turnuvada mevcut ELO’nuzdan daha güçlü rakiplere karşı beklenenden iyi sonuç aldıysanız TPR’niz yüksek çıkar. Bu, resmi ELO’nun aynı anda o seviyeye sıçrayacağı anlamına gelmez; K-faktörü ve önceki ratinginiz değişimi sınırlar.

Hesabı otomatik kontrol edebilir miyim?

Evet. Sonuçları ve rakip ratinglerini Hesaplama aracında deneyebilir, ardından resmi listenizdeki değeri FIDE rating sorgulama sayfasından kontrol edebilirsiniz. Araç sonucu, resmi FIDE raporunun yerine geçen belge değildir.

Bu yazı 18 Ekim 2026 tarihinde hazırlanmış, FIDE Rating Regulations ve TSF’nin yayımladığı genel bilgiler esas alınarak güncellenmiştir. FIDE kuralları veya yayın takvimi değişirse resmi metinleri kontrol edin.