Satranç Sözlüğü
Tüm satranç terimlerinin Türkçe açıklamaları
Toplam terim: 224
A
Aday Hamle
Candidate Move
Bir pozisyonda ciddi biçimde hesaplanmaya değer görülen hamle seçeneği.
A
Adaylar Turnuvası
Candidates Tournament
Dünya şampiyonuna meydan okuyacak oyuncunun belirlendiği en önemli eleme turnuvası.
A
Aktif Şah
Active King
Oyun sonunda sahin merkeze yaklasarak piyonlari ve kilit kareleri kontrol etmesi.
A
Alan Üstünlüğü
Space Advantage
Tahtada daha fazla kullanılabilir kareye sahip olmanın verdiği stratejik üstünlük.
A
Ana Varyant
Main Line
Bir acilista teorik olarak en guvenilir kabul edilen temel devam yolu.
A
Anahtar Kareler
Key Squares
Ozellikle piyon finallerinde sahin ulasmasi halinde sonucu belirleyen kritik kareler.
A
Analiz
Analysis
Bir pozisyondaki seçenekleri, varyantları ve sonuçları değerlendirme süreci.
A
Aptal Matı
Fool's Mate
Satrancta mumkun olan en hizli mat modeli.
A
Ara Hamle
Zwischenzug
Beklenen sıraya girmeden önce araya daha kuvvetli bir hamle sokma fikri.
A
Ara Şah
Intermediate Check
Beklenen devam yolu yerine araya sah hamlesi sokarak varyanti lehine cevirme fikri.
A
Arb
Arbiter
Satranc turnuvalarında kuralları uygulayan hakem.
A
Arena Turnuvası
Arena Tournament
Oyuncularin sabit turlar yerine belirli sure boyunca surekli yeni rakiplerle eslestigi turnuva bicimi.
A
Arka Sıra Matı
Back-Rank Mate
Şahın kendi piyonları tarafından sıkıştığı son yatayda yediği mat deseni.
A
Armageddon
Armageddon
Beraberlik halinde siyahın kazanan sayıldığı, eşitliği kesin bozan özel tie-break oyunu.
A
Artış Süresi
Increment
Her hamleden sonra saate otomatik eklenen ek düşünme süresi.
A
Asılı Piyonlar
Hanging Pawns
Birbirine komsu ama yanlardan piyon destegi olmayan merkez piyon cifti.
A
At
Knight
L biçiminde hareket eden ve taşların üzerinden atlayabilen hafif taş.
A
At Sonu
Knight Endgame
Atlarin manevra ve tempo oyununun sonucu belirledigi kapali karakterli final turu.
A
Azınlık Akını
Minority Attack
Piyonca az olunan kanatta surulen piyonlarla rakip yapida zayiflik yaratma plani.
A
Azınlık Saldırısı
Minority Attack
Piyon sayısı az olan kanatta yapılan ve rakip piyon yapısını bozmayı amaçlayan stratejik plan.
A
Açarak Saldırı
Discovered Attack
Öndeki taş çekildiğinde arkadaki taşın saldırısının ortaya çıkması.
A
Açarak Şah
Discovered Check
Öndeki taş çekilince arkadaki taşın rakip şahı tehdit etmeye başlaması.
A
Açmaz
Pin
Öndeki taşın oynaması halinde arkasındaki daha değerli taşın zarar göreceği bağlama motifi.
A
Açık Diyagonal
Open Diagonal
Uzerinde piyon engeli az olan ve fillere uzun menzil etkinligi veren capraz hat.
A
Açık Hat
Open File
Üzerinde hiçbir piyon bulunmayan dikey hat.
A
Açık Oyun
Open Game
Merkez piyonlarının büyük ölçüde değişildiği ve hatların açıldığı oyun tipi.
A
Açılış
Opening
Oyunun ilk evresi; gelişim, merkez ve şah güvenliği planlarının kurulduğu bölüm.
A
Açılış Tuzağı
Opening Trap
Acilisin ilk hamlelerinde rakibin dogal gorunen cevabini taktik olarak cezalandiran fikir.
A
Ağır Taşlar
Major Pieces
Kaleler ve vezirin olusturdugu uzun menzilli tas grubu.
A
Aşırı Yüklenme
Overloading
Bir taşın aynı anda birden fazla önemli görevi taşımak zorunda kalması.
B
Bateri
Battery
Ayni hat veya caprazda arka arkaya dizilen taslarin ortak baski duzeni.
B
Bayrak Düşmesi
Flag Fall
Oyuncunun süresi bitince saatte bayrağının düşmesiyle oyunu kaybetmesi durumu.
B
Bağlantılı Geçer Piyonlar
Connected Passed Pawns
Yanyana veya destekli ilerleyen iki gecer piyonun ortak terfi tehdidi.
B
Bekleme Hamlesi
Waiting Move
Pozisyonun ozunu bozmadan sirayi rakibe birakmak icin oynanan ince hamle.
B
Beraberlik
Draw
Oyunun galipsiz tamamlanması ve puanın paylaşılması.
B
Berger Tablosu
Berger Table
Round Robin turnuvalarda eşleştirme siralamasini belirleyen tablo.
B
Bire Bir Eşitlik Bozma
Head-to-Head Tiebreak
Esit puanli oyuncular arasinda kendi aralarindaki mac sonucunu esas alan tie-break olcutu.
B
Blitz
Blitz Chess
Çok kısa düşünme süreleriyle oynanan hızlı satranç formatı.
B
Boğmaca Matı
Smothered Mate
Şahın kendi taşlarıyla çevriliyken genellikle at tarafından mat edilmesi.
B
Boğulmuş Mat
Smothered Mate
Sahin kendi taşlarıyla cevrili olduğu durumda atin verdigi mat.
B
Buchholz
Buchholz
İsviçre sisteminde rakiplerin toplam puanına göre hesaplanan yaygın eşitlik bozma yöntemi.
B
Bye
Bye
Turnuvada bir oyuncunun tur atlama hakki.
B
Büyük Hata
Blunder
Tek hamlede ciddi materyal veya mat tehdidi kaybina neden olan kritik yanlis.
C
Canlı ELO
Live Rating
Turnuva devam ederken her mac sonucuna gore anlik degisen gecici rating degeri.
C
Canlı Sıralama
Live Standings
Turnuva surerken sonuclar girdikce anlik puan tablosunun guncellenmesi.
C
Caro-Kann Savunması
Caro-Kann Defense
Siyahın 1.e4'e karşı ...c6 ile hazırladığı dayanıklı açılış savunması.
D
Desperado Taş
Desperado
Zaten kaybedilecek olan tasin gitmeden once mumkun olan en yuksek zarari vermesi.
D
Dinamik Denge
Dynamic Balance
Taraflarin statik esitlikte gorunse de farkli aktif kaynaklara sahip oldugu konum.
D
Dokunulan Taş Kuralı
Touch-Move Rule
Niyet beyanı olmadan dokunulan taşın, yasal ise oynanmasını gerektiren temel yarışma kuralı.
D
Dominasyon
Domination
Bir tasin rakip tasi guvenli kare birakmadan etkisiz hale getirmesi.
D
Dünya Şampiyonası
World Chess Championship
Satranc dünyasının en prestijli unvanı için yapilan maçlar.
D
Dış Geçer Piyon
Outside Passed Pawn
Rakip taşları ana bölgeden uzaklaştıran kanattaki geçer piyon.
E
Eksik Terfi
Underpromotion
Piyonun vezir yerine at, fil veya kaleye cevrilerek daha iyi sonuc alindigi terfi secimi.
E
Eleme Sistemi
Knockout Format
Her tur kaybedenin elendigi ve kazananin ilerledigi turnuva duzeni.
E
Elli Hamle Kuralı
Fifty-Move Rule
Son elli hamle boyunca piyon sürülmemiş ve taş alınmamışsa beraberlik isteme hakkı veren kural.
E
ELO
Elo Rating
Oyuncu gücünü sayısal olarak ifade eden derece sistemi ve puanı.
E
En İyi Hamle
Best Move
Belirli bir pozisyonda en yuksek degerlendirmeyi veren ana secenek.
E
En Passant
En Passant
Gecerken alma. Piyona özel bir alma kuralı.
E
En Prise
En Prise
Rakip tarafından maddi kazançla alınabilecek durumda bırakılmış taş veya piyon.
F
Fair Play
Fair Play
Turnuvalarda hileyi onleme, esit kosullari koruma ve etik rekabeti saglama ilkesi.
F
Feda
Sacrifice
Daha büyük bir amaç için isteyerek materyal verme kararı.
F
FIDE
FIDE
Dünya satrancının uluslararası yönetim organı.
F
Fil
Bishop
Çaprazlarda hareket eden hafif taş.
F
Fil Sonu
Bishop Endgame
Fillerin rengi ve piyon yapisinin sonucu belirledigi oyun sonu sinifi.
F
Fil Çifti
Bishop Pair
Iki file birden sahip olmanin, ozellikle acik pozisyonlarda verdigi uzun vadeli ustunluk.
F
Fischer Rastgele Satranç
Chess960
Taşların ilk dizilişinin kurallı biçimde rastgeleleştiği alternatif satranç formatı.
F
Fiyansetto
Fianchetto
Filin uzun diyagonalden çalışması için b2, g2, b7 veya g7'ye geliştirilmesi.
F
Fransız Savunması
French Defense
Siyahın 1.e4'e karşı ...e6 ile kurduğu sağlam ama dinamik açılış sistemi.
G
Gambit
Gambit
Geliştirme veya pozisyon avantajı için bilinçli olarak piyon veya taş feda etme.
G
Gecikme Süresi
Delay
Ana süreden eksiltme başlamadan önce tanınan kısa bekleme süresi.
G
Gelişim Üstünlüğü
Development Lead
Acilista daha cok tasi oyuna cikararak tempo ve inisiyatif elde etme durumu.
G
Geliştirme
Development
Taşların başlangıç karelerinden çıkarılıp etkili karelere yerleştirilmesi.
G
Geri Kalmış Piyon
Backward Pawn
Komşu piyonlardan destek alamayan ve kolayca ilerleyemeyen yapısal zayıflık.
G
Geri Piyon
Backward Pawn
İlerlemesi zor olan ve çoğu zaman açık hatta hedef haline gelen piyon zayıflığı.
G
Geçer Piyon
Passed Pawn
Önünde ya da bitişik sütunlarda rakip piyon tarafından durdurulamayan piyon.
G
Geçer Piyon Yarışı
Pawn Race
Taraflarin gecer piyonlarini ayni anda surdugu ve tempolarin sonucu belirledigi final turu.
G
Geçerken Alma
En Passant
Yanından iki kare ilerleyen rakip piyonu, sanki bir kare gelmiş gibi alma hakkı.
G
Geçici Feda
Temporary Sacrifice
Materyalin kisa sureligine verilerek daha iyi kosullarla geri alinmasi.
G
Geçici Üstünlük
Temporary Advantage
Belirli sayida hamle icin etkili olan, hizli kullanilmazsa kaybolan avantaj turu.
G
Geçiş Piyonu
Passed Pawn
Onunde ve yan sütunlarinda rakip piyon bulunmayan piyon.
G
Grandmaster
Grandmaster (GM)
FIDE tarafından verilen en yüksek satranc unvanı.
H
Hafif Taşlar
Minor Pieces
Atlar ve filler için kullanılan ortak taş grubu adı.
H
Hakem
Arbiter
Resmi satranç yarışmalarında kuralların uygulanmasından sorumlu görevli.
H
Hamle Sırası
Move Order
Ayni fikri farkli sirada oynayarak varyantin karakterini degistiren acilis ve orta oyun unsuru.
H
Hat Kesme
Interference
Rakibin taslari arasindaki savunma bagini araya tas sokarak koparma fikri.
H
Hata
Mistake
Pozisyonun degerini olumsuz etkileyen ancak hemen kaybettirmeyen yetersiz hamle.
H
Hava Deliği
Luft
Sahin arka sira matina dusmesini onlemek icin acilan kacis karesi.
H
Hazırlık Yeniliği
Opening Novelty
Bilinen teorik bir varyantta ilk kez ya da nadiren oynanan hazirlikli fikir.
H
Hesaplama Ağacı
Calculation Tree
Bir pozisyonda farkli aday hamlelerden dallanarak ilerleyen hesaplama yapisi.
H
Hükmen Galibiyet
Forfeit Win
Oyunun satranç tahtasında normal biçimde bitmeden kurallar gereği bir tarafa verilmesi.
H
Hızlandırılmış İsviçre
Accelerated Swiss
Ust siradaki oyuncularin erken turlarda daha hizli ayrismasini hedefleyen eslestirme varyanti.
İ
İki Zayıflık İlkesi
Principle of Two Weaknesses
Rakibin tek bir zayifligi savunabildigi durumda ikinci hedef yaratarak savunmayi cokertme prensibi.
İ
İleri Karakol
Outpost
Rakip piyonlar tarafından saldırılamayan güçlü kare.
İ
İnisiyatif
Initiative
Hamleleri rakibin cevap vermek zorunda kalacağı biçimde yönlendirme üstünlüğü.
İ
İsabetsizlik
Inaccuracy
Daha iyi secenek varken oynanan, kucuk ama olculebilir kalite kaybi yaratan hamle.
İ
İsviçre Sistemi
Swiss System
Benzer puanlı oyuncuların her tur yeniden eşleştirildiği, elemesiz turnuva formatı.
İ
İtalyan Açılışi
Italian Game
1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.Fc4 ile başlayan klasik bir açılış.
İ
İyi Fil
Good Bishop
Kendi piyon zincirinin disinda etkili caprazlarda oynayabilen aktif fil.
İ
İyileştirme Hamlesi
Improving Move
Acil tehdit yaratmasa da pozisyonu adim adim daha iyiye tasiyan profilaktik hamle.
İ
İzole Piyon
Isolated Pawn
Komşu sütunlarda kendi piyon desteği olmayan piyon.
J
J'adoube
J'adoube
Oyuncunun tasi duzeltmek istedigini hamleden once belirten resmi ifade.
K
Kale
Rook
Yatay ve dikey doğrultuda hareket eden ağır taş.
K
Kale Sonu
Rook Endgame
Kalelerin belirleyici oldugu ve teknik bilginin sonuca dogrudan etki ettigi final turu.
K
Kalite
Exchange
Kale ile hafif taş arasındaki göreli materyal farkı.
K
Kalite Fedası
Exchange Sacrifice
Kaleyi hafif tas karsiliginda vererek uzun vadeli ya da dinamik avantaj elde etme fikri.
K
Kalıcı Üstünlük
Lasting Advantage
Piyon yapisi veya guclu kare gibi uzun sure korunabilen konumsal ustunluk.
K
Kanat Saldırısı
Wing Attack
Merkez yerine vezir veya sah kanadinda piyon-tas baskisi kuran plan tipi.
K
Kapalı Oyun
Closed Game
Merkezde piyonların birbirini kilitlediği ve manevranın öne çıktığı oyun tipi.
K
Kare Kuralı
Rule of the Square
Bir piyonun şaha yakalanip yakalanamayacagini gösteren basit kural.
K
Karşı Oyun
Counterplay
Baski altındaki tarafin pasif savunma yerine aktif tehditler uretmesi.
K
Karşıt Renkli Filler
Opposite-Colored Bishops
Taraflarin fillerinin farkli renk karelerde hareket ettigi yapi.
K
Keşfedilmiş Saldırı
Discovered Attack
Bir taşın hareket ederek arkasındaki taşın saldırı hattini acmasi.
K
Kombinasyon
Combination
Belirli bir hedefe ulaşmak için zorlayıcı hamlelerin art arda bağlandığı taktik dizi.
K
Korumalı Geçer Piyon
Protected Passed Pawn
Başka bir piyon tarafından desteklenen geçer piyon.
K
Köprü Kurma
Bridge Building
Kale finallerinde sahi yandan sah cekislerden koruyarak gecer piyonu destekleme teknigi.
K
Kör Satranç
Blindfold Chess
Tahtaya bakmadan, tamamen hafizadan oynanan satranc.
K
Körleme Satranç
Blindfold Chess
Oyuncunun tahtayi gormeden hamleleri zihninde canlandirarak oynadigi satranc bicimi.
K
Kötü At
Bad Knight
Piyon yapisi nedeniyle etkili kare bulmakta zorlanan ve pasif kalan at.
K
Kötü Fil
Bad Bishop
Kendi piyon yapısı tarafından sınırlandırılan ve etkisi azalan fil.
L
Legal Matı
Legal's Mate
Gorunurde vezir fedasiyla baslayip hizli matla sonuclanan klasik acilis kombinasyonu.
L
Lucena Pozisyonu
Lucena Position
Kale finallerinde geçiş piyönünü kopru kurarak kazanca dönüştüren temel duzen.
M
Manevra
Maneuver
Bir tasin daha iyi kareye ulasmak icin birkac hamlelik rota izlemesi.
M
Mat
Checkmate
Rakip şahın şah altında olup hiçbir yasal kurtuluş hamlesi bulamaması.
M
Mat Ağı
Mating Net
Rakip sahin kacis karelerini sistemli bicimde kapatarak mati zorlayan saldiri orgusu.
M
Merkez Gerilimi
Central Tension
Merkezdeki piyon temasinin hemen acilmadan korunarak secenek yaratmasi.
M
Merkez Geçer Piyon
Central Passed Pawn
D veya e sutununda ilerleyen ve rakibin merkezini bozan gecer piyon.
M
Merkez Kontrolü
Center Control
Tahtanın merkez kareleri üzerindeki hâkimiyet mücadelesi.
M
Merkezden Karşı Oyun
Counterplay in the Center
Kanat saldirisina karsi merkezde piyon kirarak aktif oyun yaratma yontemi.
M
Motor Derinliği
Engine Depth
Motorun bir pozisyonda kac yarim hamle ileriye kadar hesap yaptigini gosteren seviye.
M
Müdahale
Interference
Rakip taş ile savunduğu kare veya taş arasına girerek bağlantıyı kesme taktiği.
N
Norm
Norm
GM veya IM unvanı için gereken turnuva performansi.
N
Notasyon
Notation
Hamlelerin standart biçimde yazıya dökülmesi sistemi.
O
Omuzlama
Shouldering
Sahla rakip sahin yolunu keserek onu kritik karelerden uzak tutma teknigi.
O
Oppozisyon
Opposition
Şah finallerinde iki şahın karşı karşıya durduğu ve sıra üstünlüğünün kritik olduğu durum.
O
Ortalama Centipawn Kaybı
Average Centipawn Loss
Hamlelerin en iyi secime gore ortalama kalite farkini olcen analiz metrigi.
O
Oyun Sonu
Endgame
Tahtada az taş kaldığında teknik hesap ve piyon yapısının öne çıktığı son evre.
O
Oyun Sonu Veritabanı
Endgame Tablebase
Az tasli finallerde mutlak dogru sonucu veren onhesapli veritaban sistemi.
P
Pasif Kale
Passive Rook
Gecer piyonu arkadan baskilamak yerine savunmaya bagli kalip etkisizlesen kale.
P
Pat
Stalemate
Şah çekilmeden, hamlede olan tarafın hiçbir yasal hamle bulamamasıyla oluşan beraberlik durumu.
P
Pat Motifi
Stalemate Motif
Kayip gorunen konumda hamle kalmamasini taktik kurtulus araci olarak kullanma fikri.
P
Performans Reytingi
Performance Rating
Belirli bir turnuvadaki sonuçların oynanan rakiplere göre karşılık geldiği geçici rating seviyesi.
P
PGN
Portable Game Notation
Satranc partilerini hamle hamle metin formatinda saklayan standart notasyon dosyasi.
P
Philidor Pozisyonu
Philidor Position
Savunan tarafin ucuncu yatay savunması ile beraberliği tuttugu klasik kale finali.
P
Pin
Pin
Bir taşı hareket ettirmenin arkasındaki daha değerli taşı aciga çıkaracagi durum.
P
Piyon
Pawn
Satrancın en küçük ama en önemli taşı. Her oyuncunun 8 piyonu vardir.
P
Piyon Adası
Pawn Island
Birbirinden kopuk piyon gruplari. Az ada, güçlü yapi demektir.
P
Piyon Kancası
Pawn Hook
Rakip sah kanadinda temas noktasi olusturan ve piyon acma fikrini hizlandiran hedef piyon.
P
Piyon Kırılması
Pawn Break
Rakip piyon yapisini parcalamak icin yapilan ilerleyici piyon hamlesi.
P
Piyon Yapısı
Pawn Structure
Piyonların dizilişiyle oluşan uzun vadeli konumsal iskelet.
P
Piyon Zayıflığı
Pawn Weakness
Savunulmasi zor, hedef haline gelebilen geri, izole veya cift piyon yapisi.
P
Piyon Zinciri
Pawn Chain
Birbirini caprazdan koruyan piyonlarin olusturdugu dayanikli yapi.
P
Piyon Çoğunluğu
Pawn Majority
Tahtanin bir bolgesinde rakibe gore daha fazla piyona sahip olma durumu.
P
Profilaksi
Prophylaxis
Rakibin planını önceden sezerek onu engelleyen önleyici oyun anlayışı.
R
Rapid
Rapid Chess
Klasik satrançtan kısa, blitzten uzun düşünme süreleriyle oynanan tempo türü.
R
Renk Dengesi
Color Balance
Turnuva boyunca beyaz-siyah dagiliminin adil aralikta tutulmasi hedefi.
R
Renk Kompleksi
Color Complex
Belirli renk karelerde oluşan kalıcı zayıflıklar bütünü.
R
Rok
Castling
Şah ile kalenin aynı hamlede yer değiştirerek şah güvenliğini artırdığı özel hamle.
R
Round Robin
Round Robin
Herkesin herkesle oynamasi sistemi. Küçük turnuvalarda kullanılır.
R
Röntgen Saldırısı
X-Ray Attack
Aynı hat üzerindeki bir taşın arkasındaki hedefe dolayli baskı kurma fikri.
S
Saptırma
Deflection
Kilit bir savunma tasini asli gorevinden uzaklastirarak zayifligi hedefleme temasidir.
S
Satranç Motoru
Chess Engine
Pozisyonları hesaplayıp değerlendiren satranç yazılımı.
S
Savunma Fedası
Defensive Sacrifice
Daha buyuk kaybi onlemek veya tehditi sondurmek icin materyal verme karari.
S
Savunma Kaynağı
Defensive Resource
Kayip ya da zor gorunen bir pozisyonda direnis imkani veren gizli fikir veya hamle.
S
Savunma Yıkımı
Demolition of Defense
Sahi veya kritik noktayi koruyan piyon-tas duzenini zorla dagitma yontemi.
S
Seri Başı
Seeded Player
Turnuvada yüksek ratingi nedeniyle tabloya avantajli yerlestirilen oyuncu.
S
Sessiz Hamle
Quiet Move
Dogrudan sah, alma veya acik tehdit icermeden kombinezonu tamamlayan guclu hamle.
S
Sicilya Savunması
Sicilian Defense
1.e4'e karsi en popüler ve en keskin savunma: 1...c5.
S
Simultan
Simultaneous Exhibition
Bir oyuncunun aynı anda birden fazla rakibe karsi oynamasi.
S
Sonneborn-Berger
Sonneborn-Berger
Özellikle round robin turnuvalarda rakiplerin puanına göre ağırlıklı hesaplanan eşitlik bozma sistemi.
S
Sürekli Şah
Perpetual Check
Rakip şahın durmaksızın şah altında tutulmasıyla beraberlik zorlayan savunma kaynağı.
S
Sızma
Infiltration
Taslarin rakip kampa girerek piyonlara, sah guvenligine veya zayif karelere baski kurmasi.
T
Tahliye Hamlesi
Clearance
Bir tasin ya da piyonun hat acmak veya kare bosaltmak icin yerinden cekilmesi.
T
Tahta Görüşü
Board Vision
Oyuncunun taslarin iliskisini, tehditleri ve zayifliklari hizli ve dogru bicimde gorebilme yetisi.
T
Taş Aktivitesi
Piece Activity
Taslarin ne kadar etkili karelerde durdugunu ve oyuna ne olcude katildigini anlatan kavram.
T
Taş Değişim Kararı
Exchange Decision
Tas degisimlerinin ne zaman ve hangi kosulda yapilacagina dair stratejik karar sureci.
T
Taş Değişimi
Exchange of Pieces
Taraflarin baglantili bir dizi alisla tahtadaki tas sayisini azaltmasi.
T
Taş Koordinasyonu
Piece Coordination
Taşların ortak hedef için uyumlu ve birbirini destekler biçimde çalışması.
T
Taş Üstünlüğü
Piece Superiority
Ayni materyalde bir tarafin taslarinin daha etkili karelerde ve daha uyumlu olmasi.
T
Teknik Kazanç
Technical Win
Buyuk taktik gosteriler yerine dogru uygulanan temel prensiplerle elde edilen galibiyet.
T
Tematik Feda
Thematic Sacrifice
Belirli acilis veya piyon yapilarinda tekrar eden stratejik feda motifi.
T
Tempo
Tempo
Bir hamlenin sağladığı zaman değeri ve inisiyatif etkisi.
T
Tempo Kaybı
Loss of Tempo
Gereksiz hamleler nedeniyle ayni hedefe daha gec ulasma ve inisiyatif yitirme durumu.
T
Tereffi
Promotion
Piyonun son sıraya ulasarak baska bir tasa donusmesi.
T
Terfi
Promotion
Bir piyonun son yataya ulaştığında başka bir taşa dönüşmesi.
T
Tie-break
Tiebreak
Eşit puanlı oyuncuları sıralamak için kullanılan yardımcı ölçütler bütünü.
T
Tolerans Süresi
Default Time
Oyuncunun maca gec gelmesi halinde hukmen kayip yasamadan once sahip oldugu sure.
T
Transpozisyon
Transposition
Farkli hamle sirasiyla ayni veya benzer pozisyona ulasilmasi durumu.
U
Uzak Muhalefet
Distant Opposition
Piyon finallerinde sahlar arasi mesafe varken tempoyu dolayli bicimde kontrol etme teknigi.
U
Uç Piyon
Rook Pawn
A veya h sutununda bulunan kenar piyonu.
V
Vezir
Queen
Satrancın en güçlü taşı. Hem kale hem fil gibi hareket edebilir.
V
Vezir Gambiti
Queen's Gambit
Beyazın 1.d4 d5 2.c4 ile merkez uğruna piyon önerdiği temel açılış.
V
Vezir Kanadı
Queenside
Tahtanin a, b, c ve genellikle d sutunlarini kapsayan sol bolgesi.
V
Vezir Sonu
Queen Endgame
Tahtada agirlikla vezirlerin kaldigi ve surekli sah tehditlerinin on plana ciktigi final turu.
Y
Yan Varyant
Side Line
Ana teoriden saparak rakibi pratik kararlara zorlayan alternatif acilis yolu.
Y
Yanlış Fil
Wrong Bishop
Uc piyon finallerinde filin terfi karesi rengini kontrol edememesi sorunu.
Y
Yapısal Taviz
Structural Concession
Kisa vadeli amac icin piyon yapisinda kalici zayiflik kabul etme karari.
Y
Yarı Açık Hat
Semi-Open File
Sadece bir tarafın piyonunun bulunmadığı dikey hat.
Y
Yedinci Yatay
Seventh Rank
Kalelerin veya vezirin rakip ikinci siraya sizarak buyuk baski kurdugu kritik yatay.
Y
Yetersiz Materyal
Insufficient Material
Tarafların mat yapmaya yetecek taş gücüne sahip olmaması nedeniyle oluşan beraberlik sebebi.
Y
Yunan Hediyesi
Greek Gift Sacrifice
Genellikle h7 veya h2 karesine yapilan klasik fil fedasi saldiri motifi.
Z
Zaman Avantajı
Time Advantage
Rakibe gore daha hizli gelisim veya daha etkili tempolarla elde edilen hamle ustunlugu.
Z
Zaman Kontrolü
Time Control
Oyunculara düşünme için verilen sürenin biçimi ve dağılımı.
Z
Zaman Sıkışması
Time Trouble
Oyuncunun kalan süresinin sağlıklı karar vermeyi zorlaştıracak kadar azalması.
Z
Zayıf Kare
Weak Square
Piyonlarla artık korunamayan ve rakip için kalıcı hedef haline gelen kare.
Z
Zehirli Piyon
Poisoned Pawn
Alinmasi gorunuste mumkun ama alan tarafi taktik ya da konumsal zarara surukleyen piyon.
Z
Zorunlu Varyant
Forced Line
Taraflarin cevap seceneklerinin cok sinirli oldugu ve hesaplamanin netlestigi hamle dizisi.
Z
Zugzwang
Zugzwang
Hamle yapma zorunlulugunun pozisyonu kotulestirdigi kritik oyun sonu durumu.
Ç
Çatal
Fork
Tek bir taşın aynı anda birden fazla hedefe saldırması.
Ç
Çekme
Decoy
Rakip taşı istenmeyen bir kareye cekmek için yapilan hamle.
Ç
Çevirme
Deflection
Rakip taşı koruma görevinden uzaklastirma taktigi.
Ç
Çift Piyon
Doubled Pawns
Ayni sutunda iki piyonun bulunmasiyla olusan yapisal zayiflik veya dinamik denge.
Ç
Çift Şah
Double Check
İki taşın aynı anda şah cekmesi. En güçlü şah cekme biçimidir.
Ç
Çifte Tehdit
Double Threat
Tek hamleyle iki farkli tehdidi ayni anda olusturarak savunmayi bolme fikri.
Ç
Çifte Şah
Double Check
Aynı anda iki farklı taşın rakip şahı tehdit etmesi.
Ç
Çoban Matı
Scholar's Mate
Acemiler arasinda sik gorulen, zayif f7 veya f2 karesine hizli baskiyla kurulan mat tuzagi.
Ü
Üç Kez Tekrar
Threefold Repetition
Aynı pozisyon aynı oyuncunun hamle sırası ile üç kez oluştuğunda beraberlik hakkı doğması.
Ü
Üçgenleme
Triangulation
Şahla üç hamlelik rota çizip hamle sırasını rakibe bırakma tekniği.
Ş
Şah
Check
Rakip şahın tehdit altında olduğunu gösteren zorlayıcı durum.
Ş
Şah Gambiti
King's Gambit
Beyazın 1.e4 e5 2.f4 ile piyon önerdiği keskin klasik açılış.
Ş
Şah Güvenliği
King Safety
Sahin tehditlerden korunmasi ve acik hatlardan uzak tutulmasi prensibi.
Ş
Şah Kanadı
Kingside
Tahtanin f, g, h ve genellikle e sutunlariyla iliskili sag bolgesi.
Ş
Şah Yürüyüşü
King Walk
Sahin saldiri ya da savunma amaciyla beklenmedik olcude uzun rota izlemesi.
Ş
Şahı Kesme
Cutting Off the King
Rakip sahin kritik bolgelere yaklasmasini hat veya yatay kontroluyle engelleme teknigi.
Ş
Şiş
Skewer
Değerli taşın önünde durduğu hatta, o taş kaçınca arkasındaki taşın hedefte kaldığı taktik motif.