Yapay zekâ alanının önde gelen isimlerinden biri ve aynı zamanda güçlü bir satranç oyuncusu olan Demis Hassabis, yayımlanan 15 dakikalık bir videoda teknolojinin geleceğini ve yapay zekânın satrançtaki tarihi dönüşümünü değerdirdi. Google bünyesindeki yapay zekâ araştırmalarına liderlik eden ve tüm modern satranç motorlarının temelini oluşturan sinir ağı tabanlı AlphaZero'nun mimarı olan Hassabis, yapay zekânın kontrolden çıkması ve kötü niyetli kullanım risklerine dikkat çekiyor.

Uzman Sistemlerden Öz-Öğrenime: Deep Blue'dan Günümüze

Hassabis, satranç dünyası için özellikle ilgi çekici olan kısımda, geçmiş dönem yapay zekâ yaklaşımlarını günümüzünkilerle kıyasladı. IBM'in efsanevi Deep Blue sistemi gibi erken dönem 'uzman sistemlerin' dünya şampiyonlarını alt ettiğini hatırlatan bilim insanı, bu sistemlerin kendi başına öğrenmediğini vurguladı. O dönemde geliştiriciler, büyükustalarla doğrudan çalışmış; onların stratejilerini ve değendirme ölçütlerini katı kurallar ve sezgisel yöntemler (heuristics) halinde elle kodlayarak makineye aktarmışlar dı.

Hassabis'e göre insan bilgisinin kodlanmasıyla oluşturulan bu eski yapılar gerçek anlamda 'düşünme' yetisine sahip değildi. Ancak kendi kendine oynayarak oyunu kavrayan sinir ağları sayesinde satranç motorlarında paradigma değimi yaşandı. Böylece taş üzerindeki dinamikler, insan önyargılarından ve sabit formüllerden bağımsız şekilde keşfedilmeye başlandı.

Yapay Zekânın Kötüye Kullanımı ve Endişeler

Hassabis yalnızca satranç değil, yapay zekânın geneline dair iki temel endişesini de paylaşıyor. İlki, hastalıkları iyileştimek, malzeme bilimi ve enerji gibi insanlığın yararına hedeflerle üretilen bu teknolojilerin, bireylerden ulus devletlere kadar çeşiti kötü aktörler tarafından zararlı amaçlar doğultusunda yeniden kullanılması riski. Dünya çapında yapay zekâ güvenliğinin tartışıldığı bu günlerde, AlphaZero'nun yaratıcısının uyarıları hem bilim camiası hem de satranç severler için büyük önem taşıyor.